làm sao biết được
bước chân nào ngang qua
gõ trên bậc thềm
giữa đêm lạnh gầy

Ai bước chân về
ai bước chân đi
gõ trên bậc thềm
mùa đông rét căm

…

ngày mai đến muộn
sóng rêu ngang đầu
buồm cuốn giong khơi
mùa gió đi qua
bóng em che đầu
bóng em qua thềm

Bóng em mạn thuyền
bóng em in hình
mặt hồ nhìn em

buồm cuốn giong khơi
buồm cuốn giong khơi
ngoài kia xanh thẳm
buồm em cứ đi
buồm em cứ trôi
đừng quay nhìn lại
ngoài kia xa lắm
buồm cuốn trôi em

buồm cuốn trôi em
chìm khuất bóng hồ
ngày rủ đêm đi
buồm cuốn tôi trôi

Tôi quyết định nhấn chuông thoại :
_ Ciao Signore Formeti, Mr. Kỳ from Việt Nam.

Phải nói cảm giác của tôi về Stefano và ngược lại khá giống nhau. Chúng tôi bắt tay nhau lần đầu nhưng cảm giác giống như những người bạn cũ gặp lại, cả hai bọn tôi đều thấy thế.

Stefano học triết học 1 năm ở Milano thì bỏ ngang, hắn chuyển qua học thiết kế nội thất 1 năm rồi tiếp tục bỏ. Đến khi chọn trường Baushau để học kiến trúc thì hắn mới thôi bỏ học. Hơn thế Stefano học ở đấy đến 10 năm (bị đúp ). Cho đến khi tôi gặp hắn lúc hắn 36 tuổi, hắn mới là cậu sinh viên mới tốt nghiệp vài tuần.

Stefano đưa bọn tôi lên tầng áp mái tòa nhà, nơi vợ chồng và thằng con lên 5 tuổi sống. Hắn đã dừng học hai năm lần thứ nhất ở Baushau để cùng vợ mua căn nhà này với giấy tờ thế chấp của bố vợ, thêm một món vay nữa để sửa lại căn nhà. Bốn tầng dưới hắn cho sinh viên thuê, tầng áp mái dùng để ở. Tôi đinh ninh mình sẽ được tắm bằng nước nóng sau chuyến đi dài nhưng nhà Stefano lại không có chỗ tắm ngoài một cái WC để đi đại tiện, thậm chí WC còn không có cửa, chỉ có mỗi một rèm vải mỏng để ngăn cách với phòng khách. Mãi sau này, khi thân thiện lâu ngày hơn tôi mới dám hỏi hắn về chuyện tắm rửa. Hắn nói mỗi tuần hai vợ chồng và đứa con ra hồ bơi công cộng 3 lần. Hắn giải thích với tôi không phải vì nghèo đến thế mà vì hắn lười, vì lúc cải tạo căn nhà hắn không định sống ở tầng áp mái. Nhưng vì sau này nhiều người hỏi thuê nhà nên vợ chồng hắn lại chuyển lên đấy…

Stefano làm món salad Ý và đế bánh pizza nướng với thịt nguội cho chúng tôi, ăn tối xong cả hội kéo ra quá bar sinh viên gần trường Baushau. Đôi khi tôi nghĩ ở cái thành phố Weimar này chả có gì ngoài Goethe và trường Baushau. Stefano cứ luôn gọi tôi là “Mr.Kỳ” với cái giọng Ý của hắn. Tôi đã cố nói với hắn đừng gọi tôi là “Mr” trong hầu hết các email tôi gửi cho hắn lúc trước. Thế là hôm nay hắn giải thích, hắn cố giải thích cho tôi hiểu đấy là một sự trùng hợp thú vị, lý do vì sao hắn cứ gọi tôi là “Misst’r Kỳ” (Mr.Kỳ) :

Đồ án tốt nghiệp vĩ đại của hắn có khả năng không làm kịp, thời gian chỉ còn lại 3 tuần mà hắn chưa có gì ngoài mấy bản vẽ nháp. Hắn gửi tất cả đống hổn độn đấy cho bọn tôi và nhờ giúp diễn họa, trong khi chính hắn cũng không biết chính xác cái hình dáng công trình mà hắn muốn thể hiện. Hắn đã nhờ bọn tôi làm xong trong hai tuần, nhưng tôi chỉ mất hai ngày để gửi lại kết quả cho hắn. Lúc đấy Stefano hét lên trong điện thoại khi check mail :

“perfetto Misst’r Kỳ !”

Ban đầu hắn chỉ định xưng hô với tôi theo cách lịch sự nhưng sau khi hắn xem Pulp Fiction thì chữ “Mr. Kỳ” mới thực sự là tên tôi.

Mr. Wolf trong phim là người chuyên đi dẹp những rắc rối do bọn đồ tể gây ra. Mr. Wolf đi chiếc Ferrari mui trần đạp cửa bước vào nhà kho, nơi có một cái xác bị bắn nát óc trên xe cần được xử lý. Mr Wolf mất 2 phút để nói chính xác công việc bọn đồ tể cần làm và mọi việc đâu lại vào đấy.

Stefano xem đến đoạn này thì vỗ đùi cô vợ béo của hắn mà kêu lên rất tâm đắc :
“esattamente Misst’r Kỳ !”
Thế là từ đấy tên tôi theo cách của Stefano, luôn có chữ “Mr.”.

Stefano là một người rất chậm, suy nghĩ bất cứ việc gì hắn cũng làm rất chậm. Giống như hắn vẽ ra những vòng tròn rồi để chúng xoay trong đầu hắn mà không muốn vứt ra. Hắn không thể viết để diễn tả cái hắn muốn nói hay thậm chí là vẽ. Ban đầu tôi còn nghĩ hắn thiểu năng, nhưng sau nhiều lần nói chuyện tôi mới hiểu hắn thuộc dạng người luôn suy nghĩ rất lâu, luôn đắn đo trước khi diễn tả mọi thứ hắn muốn bằng lời nói. Tất nhiên hắn làm mọi thứ cũng rất chậm, từ việc học, làm việc đến cả uống cafe.

Hắn đưa tôi đi tham quan nhà mùa hè của Goethe trong công viên thành phố Weimar. Đi vào phòng ngủ và bếp ngôi nhà thì thấy biển cấm chụp ảnh, Stefano bảo tôi canh cửa rồi cầm camera chụp lia lịa. Hắn làm điều đấy đúng cách một thằng Ý vì chắc chắn không có thằng khách du lịch người Đức nào làm thế. Lúc ra vườn, Stefano sờ tay lên quả táo trên cây và nhăn răng vừa cười vừa hỏi tôi : eh, Mr. Ky you want some Goethe’s apple ? Nhìn thấy tôi gục đầu lia lịa, hắn ngắt mấy quả táo cho vào bụng áo rồi vẫy tay tôi chạy đến hàng rào gỗ và leo qua. Lúc nhìn hắn đưa cho tôi mấy quả táo trong tay lấm la lấm lét tôi không thể nào nhịn cười, hắn cũng cười. Bọn tôi không khác gì hai thằng trẻ con 10 tuổi đi hái trộm táo ngày xưa. Bọn tôi vừa ăn táo vừa đi xuống ngọn đồi sau vườn nhà Goethe.

Người yêu hắn béo ú, hắn thì khá gầy với khuôn mặt đẹp nhưng buồn thảm. Bọn hắn không kết hôn nhưng ở chung và có với nhau thằng con, thằng con “Ý-Đức” kết hợp này quậy như quỷ.

Trên bức tường lớn giữa nhà, người yêu hắn viết câu tiếng Ý đầu tiên nàng học có nghĩa “Hôn nhân là nấm mồ của tình yêu”. Đôi khi tôi không biết hắn có yêu em béo ú này thật không hay chỉ sống như nợ nhau. Tôi hơi say và nhỡ mồm hỏi hắn có yêu em đấy thật không. Tôi đã cảm thấy hối hận khi vừa hỏi xong nhưng hắn cũng trả lời theo cách hài hước nhất có thể : “Tao đã yêu nàng từ thuở nàng chưa béo”…

(tạm dừng vì buồn ngủ )

Em đã đến muộn
Hơn mùa đông một khắc
Anh đã lạnh rồi
Những cơn gió đầu mùa đã thổi
Em đã đến muộn rồi
anh một mình
nhuốm lạnh dưới mùa đông

Em đã đến muộn
Sau buổi chiều một tẹo
nắng vừa chui qua nếp cửa
rời phòng anh trong cái rét vội vàng

em đã đến chậm hơn nỗi buồn một tấc
đã mang trọn anh đi hết cả rồi
Bóng đêm chỉ vừa chạm mái nhà
nỗi buồn đã xiềng xích anh đi

Em đến muộn, em luôn đến muộn
khi anh đã ngủ vùi bên cơn say
khi anh đã rời bỏ căn phòng ấy
đón chuyến tàu cuối luôn đợi dưới sân ga

Em đã đến muộn
sau mùa đông một khắc
gió đã thổi những ngọn đầu mùa
anh đã lạnh
anh đã rét căm căm

Thủa ấy đôi mươi vú nhất làng
Anh còn trai trẻ kak lang thang
Em phơi đôi núm trên nhành mướp
Cu anh khấp khởi dưới cột cờ…

Tranh bạn Hiệp 4` vẽ sau một đêm đi nhậu ở bar giữa đôi cầu bên sông

Tôi đã đổi vị trí bức tranh
từ đầu giường lên bức tường
Tôi đã đổi một góc nhìn
đã đổi đầy sắc màu thành trắng

Bức tranh vẽ qua những cây cầu
vẽ qua những bụi lau ngang đầu
vẽ qua một dòng sông tăm tối
qua cả những nỗi buồn triền miên

Bên sông những ngọn đèn còn sáng
Bức tranh vẽ ánh sáng chân cầu
ánh sáng chúng tôi cũng đổ bóng
in soi nỗi buồn, bức tranh vẽ đôi bia

Tôi cứ nhón mình cố bước ra khỏi đấy
nhưng chưa bao giờ chạm chân ra khỏi khung tranh
những ngón chân vừa chạm bóng bàn chân
tôi đã vội thu về ở tận cuối chân trời..

Cuộc đời tôi bị thu trong một bức tranh tôi đã vẽ
mãi co về tận chân trời trong tranh…

Đấy là mùa đông thứ 2 sống ở Hn, sở dĩ có mùa đông thứ 2 vì mùa đông thứ nhất làm tôi nhớ, thèm rượu. Thế là tôi vứt hết mọi việc ở SG ra đấy sống với số tiền chỉ đủ để mua vé xe và ăn bánh mỳ dọc đường.

Hiệp 4` với một thằng bạn của nó cho tôi tá túc tạm trên cái gác xếp 3m2. Mùa đông năm ấy lạnh thê thảm, tôi gần như sống nhờ vào những bữa rượu trắng, mỳ tôm với dưa cải qua ngày. Trong đám bạn cứt của Hiệp 4` có thằng Tâm kỹ sư, vì sao gọi là kỹ sư thì lúc đấy tôi tạm không quan tâm vì tôi không ưa nó lắm. Trong mắt tôi lúc đấy nó nhạt nhòa, chả có tí ấn tượng nào. Có thể vì tôi toàn tiếp xúc với các bạn nghệ sỹ vĩ đại của Hn, những con người chém gió (lúc đấy gọi là nổ hay ném lựu đạn), những con người đầy tinh tế, thâm sâu và lý luận ngất trời. Trong mắt tôi lúc đấy người Hn là thế, cũng vì nghĩ thế nên những thằng như bạn Tâm ks là người nhạt nhòa…

Cho đến bây giờ tôi vẫn luôn là người có lỗi với nó, tôi luôn xem thường nó nhất trong đám bạn tôi, tính tôi lại xấu, tôi rất hay xem thường cảm xúc hay sự quan tâm của những người tôi không thích, hay không có ấn tượng nào. Tôi xem thường nó, xem thường sự quan tâm của nó đến tôi, xem thường cả những thứ mà đôi khi nó rất khó khăn để có thể có được mang cho tôi trong lúc tôi gần như không có xu nào trong túi. Đám cưới nó, tôi không có mặt vì một lý do ích kỷ của tôi. Cũng vì tôi nghĩ người HN thanh lịch (như báo đài tôi đọc trong nam) nên tôi chưng hững khi nhìn thấy người yêu tôi mặc một cái áo gần giống áo ngủ để đi dự đám cưới nó. Tôi tức một cái áo mà không đi đám cưới nó, đám cưới duy nhất đến giờ làm tôi thấy hối hận khi không tham dự vì tôi luôn có mặt ở tất cả đám cưới những người bạn trên đầu ngón tay tôi. Tôi tức người yêu, bỏ vào nhà và gọi điện xin lỗi nó. Nó rất buồn.

Có một lần vì câu nói của tôi mà nó quyết định đi xe khách từ Hà Nội vào Quảng Bình ngày mùng 2 tết để gặp gái.

Tôi khuyên nó : mày nên đi nếu tin ngay lúc này mày thật sự nhớ nó và yêu nó.
Thế là bạn ấy bỏ mặc tết cho mẹ già em thơ ở nhà mà đi theo tiếng gọi của cái chym (hay tim thì tự nó biết).

Một lần khác, tôi giới thiệu em Duyên cây chân dài đẹp ngất ngây con gà tây để đưa nó đi dạo bãi biển Đà Nẵng. Kinh khủng hơn là tôi điều hàng cho nó từ SG. Để thuyết phục được em Duyên cây đưa nó đi chơi tôi phải tốn khá nhiều tiền điện thoại đường dài (lúc đấy đt di động còn phân vùng) trong lúc tôi nghèo vãi đái. Tôi ngồi ở vỉa hè SG đổ nắng uống cafe đá mà tưởng tượng thằng bạn mình nắm tay em Duyên cây chạy trên bãi biển (giống cảnh Châu Tinh Trì gặp người yêu cũ), hai đứa đá chân nghịch nước mà tay trong tay.

Thế nhưng…! Cái thằng khốn nạn ngố như quả ngô này nó lại móc điện thoại ra gọi về cho con vẹo mới cưới của nó là nó đang đi dạo với gái trên bãi biển và sau đấy nó lại gọi cho tôi để kể về tất cả những chuyện đấy. Mie kiếp, tôi đang uống cafe đá mà lòng sôi như rượu cuốc lủi, nói thật là chưa có thằng bạn nào trên đời lại làm mình thấy xấu hổ với gái như thằng đấy. Kể hết sự ngố của thằng này ra đêm nay chắc tao thổ huyết mà chết.

Mùa đông ấy tôi phải nằm ở HN vẽ cad mấy cái nhà ở Cần Giờ cho kịp trước tết, tôi cày hì hục ngày đêm mong nhận được ít tiền dắt gái đi chơi tết Hà Nội. Lúc đấy dùng ké máy tính của thằng Huệ (một thằng bạn của bạn mà tôi rất không ưa) nên tôi tranh thủ lúc bọn nó ra khỏi nhà mới dùng được. Người yêu tôi phải chạy mỳ tôm từng bữa cho tôi hoàn thiện. Tôi làm được 80% công việc thì bạn Hiệp nhờ Tâm kỹ sư qua diệt virus, bạn Tâm kỹ sư mới ra nghề nên nhiệt tình hơn thế, bạn ấy cài lại Win mới thay vì diệt virus. Sáng thức dậy, mở máy tính thấy chạy êm hơn mọi ngày, mở bản vẽ ra làm tiếp thì té ghế vì mọi dữ liệu đều mất sạch. Bạn Tâm kỹ sư mới ra nghề đã format ổ lưu dữ liệu thay vì ổ Win. Mọi thứ của tôi mất sạch, tôi giống như một thằng ăn mày bị cướp mất cái bánh mỳ cuối cùng. Hình ảnh tôi dắt gái đi mua đồ tết thoắt cái biến mất, những bữa rượu sung túc tôi hình dung ra cũng biến mất, thằng Tâm ks cũng biến mất.

Phải hai hôm sau nó mới xuất hiện xin lỗi và tỏ ra tột cùng hối hận. Lúc đấy người yêu tôi giận nó còn hơn cả tôi nên tôi bấm bụng gằn nó :

_ Cái đống đấy tao mất hơn thùng mỳ tôm mới vẽ ra, mày trả tao thùng mỳ để tao vẽ lại !

Thế là ngay buổi chiều ấy nó chạy về xin nợ vợ sắp cưới (nhà bán tạp hóa) nó thùng mỳ với chai vodka mang qua cho tôi. Tôi không biết lúc đấy nhìn nó nên cười hay nên khóc, nên lôi đầu nó ra đấm mấy phát hay ôm nó mà khóc đây. Dù sao thì cuối cùng tôi cũng gọi nó là bạn, một thằng bạn Format.

Thằng này đặc biệt hâm mộ Tom Hanks, phim Forrest Gump, The terminal, bạn Hiệp 4`, và có khi cả tôi nữa, keke.

Phạm vi thiết kế của tôi nằm trên một khu đất hơn 36ha bên sông Daugava. Sau khi vẽ rồi xóa nhiều lần, tôi quyết định đi theo lối quy hoạch thành phố cổ, với một tỉ lệ cổ :

mặt bằng tổng thể

Khu đất nằm lọt thỏm giữa sông và rừng nên tự nhiên đã trở thành một khu sống khép kín :

Chiều rộng của khu đất không quá 300m nên hầu hết các đường nội bộ chỉ dành cho dân chơi đi xe đạp hay người đi bộ. Các kênh tưới tiêu cổ được uốn nắn lại giữa các lối đi, tạo cảnh quan mát vào mùa hè và cho dân chơi trượt băng từ nhà ra sông vào mùa đông. Tầng một của các block nhà gạch là hàng quán, dân chơi sống ở các tầng trên. Các dân chơi hoàn toàn có đủ lựa chọn để uống và hút phê ở tầng 1 hay bờ sông, sau đấy bơi hoặc đi bộ bề nhà ngủ mà không sợ bị cớm thó.

Đường gỗ nhiều bậc dạo bộ ven sông được trồng cỏ lau và hoa bụi thấp để không cản view ra sông. Dân chơi có thể tha hồ nướng BBQ, đọc sách, dắt chó đi ỉa, uống bia, chạy bộ hay đong gái hàng xóm tại khu vực này.

Khu đất may mắn còn sót lại móng của một lâu đài cổ bên một hồ nhỏ, lâu đài này từ thế kỷ 18 nghe đâu của hai cha con kts uy tín của thành phố. Thế là lại có thêm một khu bảo tàng nữa cho thành phố kết hợp với một khu spa bên hồ để phục vụ dân chơi.

Đi ra hồ mùa đông
cuối buổi chiều nắng muộn
khói thơm mùi thuốc súng
sương nói đừng đi xa

Đi ra hồ mùa đông
băng qua những cánh đồng
quê hương tôi phơi xác
anh em tôi trắng xương
bầy diều hâu kiêu ngạo
chiều mây khóc lúa đồng

Băng ra hồ mùa đông
Nhớ con thuyền bằng giấy
thả trôi trong giếng làng
in trong màu lá đa
bầu trời băng qua đấy
đáy giếng in bóng tôi
bầu trời dưới đáy nước
mang tuổi thơ trong veo

Băng ra hồ mùa đông
cơn giông vừa đến muộn
ghế đá vừa khô cong
tháp chuông vừa đổ xuống
những đôi chân vội vàng
chạy trốn khỏi bình yên
sóng hồ lăn tăn gợn
hòa bình đến chưa anh ?

Băng ra hồ mùa đông
Cây bạch đàn đứng hát
Mối tình nép bóng đợi
cuối buổi chiều khói bếp
chín vàng trong đống rơm

Đi ra hồ mùa đồng
với tay ngắt nỗi buồn
ném vu vơ mặt nước
sóng hỏi tôi buồn không ?

Cánh đồng Chum-Lào

Tranh tự họa của Hiệp 4`

Anh hùng tỉnh lẻ, tượng đá công viên

Đại ca Yên mù , một người bạn

Là rằng
Thân phận thằng hề luôn trét phấn
tô son
Áo quần thằng hề luôn xanh, đỏ
mong cho đời vui những lời nhạt nhẽo
mua cho đời vui với chút giận hờn
ê hề

Ê hề là rằng diễn hề trong quán rượu
ê hề diễn hề trong nhà hát
ê hê thằng hề thật là hay
ơ hơ thật là đáng buồn cười
Ê hề câu chuyện buồn mà sao vui kỳ lạ
thằng hề diễn hề ô tài quá
ơ hề, hay hề, vui quá hề
…

Cuối đại lộ con đường mưa
Có thằng hề soi gương trên vũng mưa
nhỏ xuống đấy ánh đèn vàng sân khấu
Hề không khóc, hề không bao giờ khóc
chỉ chảy ra những ánh đèn sâu khấu
ướp xác hề trong tiếng cười ngày tháng
ướp hồn hề trong hạnh phúc nhân gian
chỉ chảy ra một ánh đèn sân khấu
một mình hề soi bóng dưới cơn mưa
cuốn trôi son phấn và màu sắc
cuốn trôi nụ cười đông cứng trên khuôn mặt
ơ hề bật khóc
ơ hề hề được khóc
lâu rồi hề mới được một mình khóc
trên sân khấu ánh đèn thành phố
dưới cơn mưa, trên đại lộ cuối đường.